متن کامل پودمان کاربا فلز کاروفناوری هشتم

متن کامل پودمان کاربا فلز کاروفناوری هشتم

همراهان گرامی در این پست می توانید متن کامل پودمان کار با فلز کاروفناوری هشتم را مشاهده نمایید امیدواریم از این متون بتوانید در آموزش خود استفاده نمایید.

لازم به ذکر است که استفاده از این مطالب فقط در کلاس درس جایز است و کپی برداری از آن در سایر سایت ها و وبلاگ ها جایز نیست و از نظر شرعی و قانونی اشکال دارد.

برخی از شایستگی هایی که در این پودمان به دست می آورید:

سوهان کاری،سوراخ کاری،برش کاری،خم کاری و اتصال قطعات ساده؛

رعایت نکات ایمنی و بهداشتی در انجام کارها؛

کار گروهی،مسئولیت پذیری و مدیریت منابع و فناوری اطلاعات و ارتباطات.

با یک نگاه به اطراف خود وسایل بسیاری را می بینید که ازجنس های مختلفی مانند فلز،چوب و مواد مصنوعی (پلاستیک ها) ساخته شده اند. هر یک از این وسایل و قطعات ،با توجه به شکل و جنس آن ها با روش های متفاوتی ساخته می شوند.

وسایلی که از جنس فلزند،معمولا با روش براده برداری،خم کاری یا ریخته گری ساخته می شوندو برخی از آن ها با اتصال به یکدیگر،یک دستگاه ساده را به وجود می آورند.

مواد فلزی

برای ساخت وسایل،بیشتراز فلزاتی مانند فولاد،مس،چدن و آلومینیوم استفاده می شود.در میان این فلزات فولاد کاربرد بیشتری دارد.فولاد ساختمانی که به آهن معروف است در شکل های گوناگونی مانند میل گرد،ورق،تسمه وپروفیل عرضه می شود.

میل گرد: این مواد براساس اندازه ی قطر شناسایی می شوند و به کارمی روند.میل گرد ها معمولا در شاخه هایی به طول 6 متر تولید می شوند.

ورق ها: این صفحات فلزی بر اساس ضخامت شناخته می شوند. به عنوان مثال ورق 0/75 یعنی ورقی که ضخامت آن 0/75 میلی متر است. از ورق ها در ساخت وسایلی مانند محفظه و بدنه دستگاه ها و بدنهٔ اتومبیل استفاده می شود. ورق های فلزی بر اساس استانداردهای جهانی تولید می شوند و مشخصات آن ها برای تولیدکنندگان به صورت جداول استاندارد موجود است.

تسمه ها: این قطعات فلزی بر اساس اندازهٔ عرض و ضخامت شناخته می شوند. تسمه ها در صنایع مختلف کاربرد فراوانی دارند.

پروفیل ها: این قطعات فلزی دارای مقاطع مربع، مربع مستطیل و شکل های دیگری هستند و برای تولید در و پنجره و سازه های فلزی کاربرد فراوان دارند.

با جست و جو در اینترنت، کتاب ها و منابع دیگر در خصوص جداول استاندارد ورق هاى فلزى تحقیق کنید و نتایج تحقىق خود را در کلاس ارائه دهید.

جواب

خط کشی

برای بریدن صحیح قطعات فلزی، لازم است به وسیلهٔ یک ابزار نوک تیز، به نام سوزن خط کش، مسیر حرکت ابزار برنده (مانند اره یا قیچی) مشخص شود. این عمل با تعیین اندازه و خط کشی به وسیلهٔ خطکش فلزی یا گونیا امکان پذیر است.

برش کاری

بریدن و جدا کردن قطعات از یکدیگر را برش کاری می گویند.برش کاری معمولاً با روش های مختلف مانند اره کاری و قیچی کاری صورت می گیرد.

همان طور که در شکل ها مشاهده می کنید قیچی برای بریدن ورق ها ومفتول هاى با قطر کم و اره برای بریدن میل گردها و تسمه ها مورد استفاده قرار می گیرند.در شکل زیر نیز روش استفاده از قیچی نشان داده شده است.

هنگام کار، از ابزار مناسب استفاده کنید.

هنگام استفاده از سوزن خطکش، مراقب نوک تیز آن باشید

هنگام کار، هرگز شوخی نکنید

در تمامی مراحل، به ویژه هنگام برشکاری و سوراخ کاری، از نگه داشتن قطعه بسته شده به گیره با دست، پرهیز کنید

ساخت قاب عکس

مواد و ابزار مورد نیاز: لباس کار، دستکش ایمنی، میز کار با گیره فلزی، دریل، مته شماره ی 4/5 و 8، کمان اره، سوهان، چکش، خط کش فلزی، پرگارفلزی، گونیای فلزی، سوزن خط کش، اره چوب بری ظریف بر، تسمه به عرض 24 میلی متر و ضخامت 2 میلی متر و طول 256 میلی متر ، قطعه ام دی اف به ابعاد 8 × 60 × 150 میلی متر، 2 عدد شیشه به ابعاد 90 × 120 میلی متر با ضخامت 2 میلی متر ، پیچ و مهره شماره 4

همان طور که در شکل می بینید این قاب عکس از چند قطعه ساخته شده است. قطعه اصلی قاب عکس، فلزی است و پایه آن چوبی می باشد. این دو قطعه به وسیله پیچ و مهره به هم وصل شده است. دو قطعه شیشه که عکس بین آن هاست در شیارهای قطعه اصلی قاب عکس قرار می گیرد.

روش کار

مرحله اول: خط کشى و برشکارى

یک تسمهٔ فلزى به عرض 24 مىلى متر و ضخامت 2 مىلى متر انتخاب کنید. مطابق نقشه با خط کش فلزى ابتدا به اندازهٔ 256 میلى متر علامت گذارى نمایید و آن گاه با استفاده از گونىاى فلزى و سوزن خط کش، خط کشی کنید.

چنانچه مدل دیگری از قاب عکس را طراحی کرده اید، آن را مطابق نقشهٔ تهیه شدهٔ خودتان خط کشی کنید. قطعهٔ خط کشی شده را طوری در گیره قرار دهید که کاملاً تراز باشد و محل خط کشی شده بیرون از گیره قرار گیرد، سپس گیره را کاملاً محکم کنید.

نکته : چنانچه تسمه را طوری ببندید که قطعه کار بیش از حد ، از گیره بیرون باشد، در اثر لرزش های تسمه، تیغۀ اره مى شکند.

با راهنمایی دبیر خود، کمان ارهٔ مناسب را انتخاب کنید. دندانه هاى تیغهٔ اره باید به سمت جلو باشد.تیغهٔ اره درحالت کشش درکمان اره محکم شده باشد.

با قرار دادن انگشت در محل خط کشی شده، تیغهٔ اره را روی خط بگذارید و آن را به آرامی و با فشار کم حرکت دهید تا یک شیار کوچک ایجاد شود. تیغهٔ اره را از روی قطعه بردارید و شیار ایجاد شده را بررسی کنید. شیار ایجاد شده باىد روی خط قرار داشته باشد. در صورت صحیح قرارگرفتن شیار، اقدام به برش تسمه کنید.

عمل برش کاری را طوری انجام دهید که تیغهٔ اره از مسیر خط کشی شده خارج نشود. پس از بریدن قطعه، گیره را باز کنید و باقی ماندهٔ تسمه را از آن خارج کنید و آن را در محل مناسب قرار دهید.

نکات ایمنى

هرگز دندانه هاى تىغهٔ اره را با دست لمس نکنید.

در هنگام اره کارى از ضربه زدن به تىغهٔ اره یاازانجام دادن کارهایی که موجب وارد شدن ضربه به تىغه مى شود خوددارى کنید.

هنگام کار هرگز شوخی نکنید.

سوهان کاری

سوهان کاری عبارت از براده برداری از سطح فلز است که به وسیلهٔ ابزاری به نام سوهان انجام مى شود. سوهان ها از جنس فولاد سخت ساخته شده اند و دندانه های ریزی به نام آج دارند. حجم براده برداری در سوهان کاری اندک است، به همی دلیل آن را ساییدن می نامند. سوهان ها در شکل ها و
اندازه های متفاوت ساخته می شوند و هریک از آن ها کاربرد خاص خود را دارند.

در شکل های زیر روش صحیح سوهان کاری نشان داده شده است.

روش صحیح ایستادن و ارتفاع مناسب گیره

نکات ایمنى

هیچ گاه به سوهان ضربه نزنید.

از سوهان های ىکه دسته آن ها شکسته است به هیچ وجه استفاده نکنید.

سوهان را در محیطی مرطوب قرار ندهید

برای تمیز کردن سوهان از برس سیمی استفاده کنید.

در هنگام برش کاری، سوراخ کاری، سنباده کاری و سوهان کارى، کاملاً مراقب باشید که لبه های تیز فلز، موجب خراشیدگی پوست شما نشود.

مرحله دوم: سوهان کارى

قطعه های بریده شده را مطابق شکل به گیره ببندید و سوهان کاری کنید. توجه داشته باشید که بعد از بستن قطعه در گیره، آن را کنترل کنید. باىد قطعه کمی بیرون از گیره قرار گیرد و کاملاً تراز باشد. پس از باز کردن قطعه، سطح دیگر را سوهان کاری کنید. سوهان کاری را مرتباً به وسیلهٔ گونیا کنترل کنید تا قطعه کاملاً گونیا باشد این عمل موجب مى شود تا اضلاع قطعه کار بر یکدیگر عمود شوند.

پس ازسوهان کاری سطوح جانبی تسمه، قسمت رویی و زیری تسمه ها را تا حد سوهان کاری کنید که اضلاع قطعه ها به اصطلاح سفید شوند، یعنی زنگ زدگی سطح قطعه برطرف گردد. پس از سوهان کاری تمام سطوح،لبه های تیز قطعه ها را هم به آهستگی سوهان کاری کنید تا تیزی لبه ها ازبین برود.این عمل را پلیسه گیری می نامند.

مطابق نقشه با استفاده از ابزار های خط کشی ،شیار های دوسر قطعه و کمان گوشه ها ی آن را خط کشی کنید . مطابق شکل به وسیله اره دو شیار ایجاد کنید ،سپس شیار اره کاری شده راباقسمت باریک سوهان ،سوهان کاری کنید.گوشه های قطعه را نیز مطابق شکل سوهان کاری کنید تا کاملا طبق نقشه ،قوسی شکل شوند.

سوراخ کاری

سوراخ کاری با دستگاه دریل و به کمک ابزاری به نام مته انجام می شود. مته ها با توجه به کاربردهای متعددی که دارند، در اندازه های مختلف ساخته می شوند. اندازه ی قطر و نوع هر مته روی آن نوشته می شود.

برای جلوگیری از سرخوردن مته ازروی قطعه کار،درشروع سوراخ کاری،به وسیله ی ابزاری به نام سنبه نشان یک فرو رفتگی کوچک روی قطعه ایجاد می کنند،تا نوک مته در آن قرار گیرد.

برای انجام سوراخ کاری، پس از ایجاد حفره به وسیله ی سنبه نشان،مته ی مناسب را انتخاب کنید.

سپس آن را در سه نظام دریل قرار دهید وبه وسیله ی آچارسه نظام ،آن رامحکم کنید،سپس برای سوراخ کاری اقدام نمایید.شکل زیر یک نمونه سه نظام خودکار را که برای محکم کردن به آچار نیازندارد نشان می دهد. همچنین می توانید دریل دستی را روی پایه مخصوص سوار کنید و سوراخ کاری را انجام دهید.

نکات ایمنی

قبل از روشن کردن دریل از محکم بودن مته اطمینان حاصل کنید.

در هنگام روشن کردن دریل آن را از بدن خود دور نگه دارید .

در هنگام روشن بودن دریل،هیچ گاه به مته دست نزنید.

برای متوقف کردن حرکت سه نظام پس از خاموش کردن دریل از دست استفاده نکنید.

درهنگام کاربا دریل، باید آستین های لباس کاربسته باشد(جمع شده باشد)

مرحله ی سوم: سوراخ کاری قطعه

محل های سوراخ کاری را مطابق نقشه به وسیله ی ابزار خط کشی با رسم دو خط عمود برهم تعیین کنید.محل تقاطع دو خط را با سنبه نشان مشخص کنید. قطعه ی کار را به صورت صحیح در گیره ببندید واز محکم بودن آن مطمئن شوید. مته مناسب را در سه نظام دریل قراردهید و سه نظام را محکم نمایید.سپس برق دریل را وصل کنید.ضمن روشن کردن با رعایت نکات ایمنی سوراخ ها را ایجاد کنید .
دستگاه را خاموش کنید و مته را از سه نظام خارج سازید.قطعه را از داخل گیره خارج کنید و سوراخ ها را به وسیله سوهان پلیسه گیری نمایید.

خم کاری

یکی از روش تغییر شکل فلزات،اجرای عملیات خم کاری روی فلز است.دراین روش با اعمال نیروهای مناسب بروی فلز،قطعه ی مورد نظر را به وجود می آورند.معمولا ورق های کوچک و نازک را با استفاده از چکش وګیره خم کاری می کنند.

انواع روش های خم کاری

همان طور ملاحظه می کنید برای خم کاری ورق ها باید ازوسایل مناسب استفاده کنید تا به قطعه آسیب نرسد.این روش خم کاری بسیار دقیق نیست.برای خمکاری دقیق و با ابعاد بزرګ تر از دستګاهای مخصوص و مجهز خم کاری استفاده می شود.

نکات ایمنی

برای برش کاری و خم کاری ورق ها،حتما از دستکش ایمنی استفاده کنید.

از قراردادن قطعات کوچکی که از ورق ساخته شده اند در جیب لباس کار خودداری کنید.

قبل از خم کاری و ضربه زدن به ورق از محکم بودن قطعه ی کار روی گیره اطمینان حاصل کنید.

مرحله ی چهارم:خم کاری

مطابق نقشه به وسیله ی ابزارهای خط کشی،محل خم کاری را روی قطعه تعیین و ترسیم کنید.قطعه را طوری که خط روی لبه ی گیره قرار بگیرد،ببندید و به وسیله ی دست یا چکش با رعایت نکات ایمنی،قطعه را خم کاری کنید. این قطعه باید از چهار محل خم کاری شود.

شکل زیر ترتیب خم کاری را نشان می دهد.

مرحله ی پنجم:ساخت پایه ی چوبی قاب عکس

مطابق با نقشه زیر یک قطعه ام دی اف را با توجه به مهارت هایی که در پودمان کار با چوب کتاب کاروفناوری یاپه هفتم به دست آورده اید،اندازه گیری کنید وآن ها را برش دهید.

سپس قطعه را سوراخ کاری کنیدوبعدازمشخص کردن محل سوراخ ها،مطابق نقشه،به وسیله ی دریل دستی برقی ومته شماره5/4سوراخ کاری نماید.دقت کنید که براساس نقشه سوراخ های پایه رااز قسمت زیرمجددابا مته شماره8 به عمق 3میلی متر سوراخ کاری کنید.

اتصالات

پرچ کاری:

یکی از روش های اتصالات قطعات با ضخامت کم روش پرچ کاری است.پرچ کاری با روش های گوناگون انجام می شود.روشی که بیشتربرای ورق ها مورد استفاده قرار می گیرد کاربرد پرچ میخی است.

در شکل تصاویری از میخ پرچ،دستگاه پرچ وقطعات پرچ کاری شده آورده شده است.

اتصال به وسیلۀ پیچ: پیچ ها قطعاتی هستند که روی بدنهٔ آن ها شیار مارپیچ وجود دارد و برای اتصال دو قطعه به یکدیگر به کار می روند. پیچ ها، با توجه به مشخصات ىکه دارند، در انواع متفاوت دسته بندی می شوند. براى مثال مى توان پىچ هاى سر شش گوش را نام برد. در این پودمان به اطلاعات مختصری در مورد پیچ ها و موارد کاربرد آن ها اشاره می شود.

پیچ ها را مى توان از روی ظاهر آن ها شناخت. پیچ های خودکار معمولاً براى اتصال قطعات با ضخامت کم مانند ورق ها به کار می روند. این نوع پیچ ها دارای شیارهای باز هستند. شکل زیر دو نوع پىچ را نشان می دهد.

برای استفاده از پیچ های خودکار باید ابتدا قطعه را به وسیلهٔ متهٔ مناسب سوراخ کنید، سپس پیچ خودکار را در محل مورد نظر ببندید. مته ای که از آن برای پیچ های خودکار استفاده می شود باید از قطر d1 بزرگ تر و از قطر d2 کوچک تر باشد.

برای پیچ های معمولی باید بعدازسوراخ کاری،سوراخ با قلاویز دنده کاری شود. با این عمل سوراخ مشابه مهره، یعنی پیچ داخلی عمل می کند..

اندازۀ پیچ ها: پیچ های دنده مثلثی، متداول ترین نوع پیچ است و کاربرد فراوانی دارند. این پیچ ها با حرف M همراه یک عدد مشخص می شوند. M نمایانگرنوع پیچ دنده مثلثی میلی متری وعدد،نشان دهنده ی اندازه ی قطر پیچ است .به طورمثال پیچ M20 یک پیچ دنده مثلثی میلی متری با قطر 20 میلی متر است.وقتی گفته می شود پیچ 6میلی متری،منظورهمان پیچ با قطر6 میلی متری است.

نکته : هنگامی که یک پیچ را باز و بسته می کنید حتماً از آچار مناسب استفاده کنید. زیرا در صورت استفاده از آچار نامناسب، قسمت آچارخور پیچ آسیب مى بیند و ممکن است از محل به کار برده شده باز نشود.

پىچ هاى چپ گرد بر خلاف پىچ هاى راست گرد (معمولى)باز و بسته مى شوند یعنی به طرف چپ (خلاف عقربه هاى ساعت) بسته و درجهت عقربه هاى ساعت باز مى شوند .

چه وسایلی را مى شناسید که در آن ها پیچ چپ گرد به کار رفته باشد؟

جواب

هیچ گاه به قسمت رزوهٔ پیچ ضربه نزنید.

در هنگام بست نپیچ، دقت کنید که پیچ دقیقاً در محل خود قرار گىرد تا به اصطلاح دنده به دنده نشود.

پیچ ها را بیش از حد سفت نکنید، زیرا موجب هرز شدن پیچ یا بریدن آن خواهد شد

مرحله ی ششم: مونتاژ قطعات

دراین مرحله دو قطعه ساخته شده را به وسیله 2 جفت پیچ و مهره شماره 4 به طول 15 میلی متر به هم متصل کنید.این اتصال را می توانید با پرچ کاری هم انجام دهید. همان طور که در شکل ملاحظه می کنید، سوراخ هایی که از قسمت زیر پایه با مته شماره 8 ایجاد کردید برای این بوده که گل پیچ ها در آن قرار گیرد تا اینکه سطح زیری پایه کاملا صاف باشد. دو قطعه شیشه به ابعاد 2×90×120 میلی متر تهیه کنید و عکس مورد نظر خود را بین آن ها قرار دهید و در داخل شیار قاب عکس قرار دهید.

در شکل زیر نمای بالای قاب عکس را مشاهده می کنید. سوراخ ها به صورت ضربدری هستند. به نظر شما دلیل این طراحی چه بوده است؟

جواب

برای زیبایی بیشتر، می توانید روی قسمت های بیرونی پیچ ها را تزیین کنید. مثلاً با کاغذ رنگی، گل های ریزی درست کنید و روی آن ها بچسبانید. همچنین می توانید با سلیقه خود قطعات قاب عکس را رنگ کنید.

آداب و شرايط کار

جهت گیری کار

اصولاً در تفکر دینى هر فعلى که از انسان صادر مى شود باید متضمن سلامت سه عامل مؤثر در آن ، یعنى نىیت ، برنامه و نتیجه باشد.

خلل در هر یک از عوامل سه گانهٔ فوق مى تواند موجب به مخاطره افتادن شرایط سلامت کار باشد .

پروژه های غیر تجویزی دیگری در جدول زیر معرفی شده اند که مراحل ساخت آن ها را می توانید از سایت گروه کار و فناوری دریافت کنید.

پروژه های نیمه تجویزی کار با فلز

دانلود پودمان کار با فلز کتاب کاروفناوری هشتم با فرمت pdf